SGK İşçi Payı Nasıl Hesaplanır? Kesinti Kalemleri

Standart 4A ücret hesabında SGK işçi payı, prime esas kazancın %14’üdür. Buna %1 işsizlik sigortası payını ekleyin; işçiye ait toplam prim kesintisi %15 olur. Hesaplamadan önce bordronuzdaki prime esas kazancı bulun. Brüt ücretle aynı tutardaysa oranları doğrudan brüt ücrete uygulayın.

SGK İşçi Payı Hangi Kalemlerden Oluşur?

SGK işçi payı, iki sigorta kolunun toplamıdır. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası için prime esas kazancın %9’unu hesaplayın. Genel sağlık sigortası için aynı matrahın %5’ini alın. Bu iki tutarın toplamı bordrodaki %14’lük SGK kesintisini verir.

İşsizlik sigortası için hesaplanan %1’lik payı ayrı bir satırda izleyin. Böylece SGK kesintisi ile ücretinizden alınan bütün primleri birbirine karıştırmazsınız. İşverenin kendi adına ödediği payı bu üç işçi kalemine eklemeyin. Gelir vergisi ve damga vergisi de prim toplamının dışında kalır.

Prime Esas Kazanç Nasıl Belirlenir?

Çarpma işlemine başlamadan önce bordrodaki prime esas kazanç satırını okuyun. Brüt ücret, bu satırla her bordroda aynı tutarı göstermez. Ödemelerin prime tabi olup olmadığını belirleyen kurallar matrahı etkiler. Bu nedenle hesap için yalnızca ücret sözleşmesindeki brüt rakama bakmayın.

Örneğin varsayımsal bir bordroda brüt ücret 40.000 TL, prime esas kazanç 36.000 TL olsun. SGK payını 40.000 TL üzerinden hesaplamak bu örnekte yanlış matrah seçimi olur. %14 oranını 36.000 TL’ye uyguladığınızda 5.040 TL bulursunuz. Ayrı işsizlik payı 360 TL, iki primin toplamı 5.400 TL’dir. Brüt ücretle matrah arasındaki farkın nedenini bordrodaki ödeme kalemleri üzerinden inceleyin.

İşçi Prim Kesintisi Adım Adım Nasıl Hesaplanır?

İki kesintiyi aynı prime esas kazanç üzerinden hesaplayın. Bir kesintiyi diğerinden düşülmüş tutara uygulamayın. Örneğin matrah 20.000 TL ise SGK payı 2.800 TL, işsizlik payı 200 TL’dir. Toplam prim kesintisini bulmak için bu iki sonucu toplayın.

1. Bordrodaki prime esas kazanç tutarını belirleyin.
2. SGK işçi payı için bu tutarı 0,14 ile çarpın.
3. İşsizlik payı için ilk adımda belirlediğiniz tutarı 0,01 ile çarpın.
4. Bulduğunuz iki kesintiyi toplayıp bordrodaki prim toplamıyla karşılaştırın.

Bu adımlar yalnızca işçiye ait primleri hesaplar. Net ücrete ulaşmak için bordrodaki vergi kalemlerini de ayrıca işlemeniz gerekir. Bu ayrım, prim hesabındaki bir sonucu yanlışlıkla ele geçen ücret olarak okumanızı önler.

33.030 TL Brüt Ücrette Kesintiler Ne Kadardır?

2026 için verilen 33.030 TL brüt asgari ücret örneğinde, ücretin tamamını prime esas kazanç kabul edin. Önce %9 ve %5’lik SGK bileşenlerini ayrı hesaplayın. Ardından işsizlik payını ekleyin. Tablodaki satırlar aynı matrahı kullandığı için ara toplamlarla genel toplam birbirini tutar.

Toplam primi brüt ücretten çıkardığınızda 28.075,50 TL kalır. Bu rakam, primler düşüldükten sonraki ara tutardır. Tabloda gelir ve damga vergisi hesabı bulunmadığından rakamı net maaş olarak kullanmayın.

Prim Tavanı Hesabı Nasıl Etkiler?

Prime esas kazanç için bir üst sınır bulunur. Kazanç bu sınırı aştığında işçi primini sınırsız biçimde artan brüt ücret üzerinden hesaplamayın. Önce ilgili bordro dönemi için geçerli tavanı belirleyin. Ardından işçi oranlarını, tavana tabi kazanç tutarına uygulayın.

Araştırma notlarındaki kaynaklar aylık tavan için birbiriyle çelişen tutarlar veriyor. Bu nedenle burada belirli bir tavan rakamıyla örnek hesap yapılmıyor. Tavanı aşan bir bordroda geçerli tutarı SGK’nın resmî bilgisinden doğrulayın. İşveren prim oranları ve teşvikleri de işçinin %14 ve %1’lik kesintilerine yeni bir kalem eklemez.

Sık Yapılan Hesap Hataları Nasıl Düzeltilir?

En sık karışıklık, %14’lük SGK payını %15’lik toplam işçi primiyle aynı satır saymaktır. Bordroda bu iki toplamın kapsamını ayırın. Bir başka hata, işveren payını çalışanın ücretinden düşmektir. Ücret kesintilerini incelerken yalnızca işçiye ait satırları kullanın.

• Yanlış matrah: Brüt ücretle prime esas kazanç farklıysa hesabı ikinci tutarla yapın.
• Yanlış sıra: Her iki oranı da aynı matraha uygulayın; ikinci oranı kalan ücrete uygulamayın.
• Yanlış net ücret: Primler düşüldükten sonraki tutarı vergi kesintileri tamamlanmadan net ücret diye adlandırmayın.

Bu kontrolleri özellikle bordrodaki satır adları farklı yazıldığında kullanın. Satırın adına ek olarak hangi matrah ve oranla hesaplandığına bakın. Böylece aynı kesintiyi iki kez toplama hatasını da önlersiniz.

Bordro ile Bildirilen Kazanç Nasıl Karşılaştırılır?

Ücret bordrosunda brüt ücret, prime esas kazanç ve işçi primlerini ayrı ayrı bulun. Kesinti satırlarını matrahla karşılaştırırken önceki bölümdeki hesap sırasını izleyin. Satırlardaki kuruş tutarlarını ayrı hesaplayıp sonra toplayın. Böylece toplamı yalnızca yuvarlanmış ara rakamlarla karşılaştırmamış olursunuz.

İşverenin SGK’ya bildirdiği sigortalılık ve kazanç bilgilerini e-Devlet’teki SGK hizmet dökümünden inceleyin. Hizmet dökümünü bordrodaki bütün ücret ve vergi satırlarının karşılığı olarak okumayın. Bordro, ücret kesintilerini; hizmet dökümü ise bildirilen sigortalılık ve kazanç bilgilerini incelemek için kullanılır. İki belgede karşılaştırdığınız dönemlerin aynı olmasına dikkat edin.